w 2021 r. minęło 100 lat od urodzin Stefana Knappa, biłgorajanina z krwi i kości, a jednocześnie artysty światowego formatu. Jego biografia była wielokrotnie przywoływana, dlatego też wystarczy dzisiaj napisać, że odzwierciedla jedną z kilku typowych historii życia Polaków, których losy zdeterminowała II wojna światowa.
W jego przypadku wojna wyrzucała go z Polski. Wrócił do niej przez Syberię, z Armią Andersa przewędrował Azję jako pilot RAF – u, poznał Grecję i Włochy. Na koniec osiadł w Anglii. Do swojej rodzonej Ojczyzny wracał wielokrotnie przed śmiercią, do Biłgoraja również. Pozostawił tu wiele swoich dzieł, z których wymienić należy murale: na budynku Rektoratu Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, w Olsztynie, czy w Warszawie. Najważniejszym wydarzeniem związanym z upamiętnieniem w naszym mieście setnej rocznicy urodzin Stefana Knappa było otwarcie 23 września 2021 r. w Muzeum Ziemi Biłgorajskiej wystawy „Stefan Knapp 1921-2021”. Autorką wystawy była Maja Toczona – Wal, adiunkt w dziale sztuki muzeum. Dzięki jej staraniom na wystawie zgromadzono pamiątki rodzinne po biłgorajskim artyście oraz jego prace. Spora część eksponatów pochodziła od członków rodziny artysty, między innymi od żony prowadzącej galerię Mid Wales Arts w Walii. Dzieła Knappa zostały też sprowadzone z Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Kielcach, Muzeum Śląskiego w Katowicach, Muzeum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Jedną z nich była również niewielka emalia przekazana w 1967 roku przez autora, Muzeum Ziemi Biłgorajskiej oraz inna emalia z serii Krzyży, którą w imieniu artysty przekazała rodzina Stefana Knappa do kościoła św. Jerzego w Biłgoraju. Podarowana emalia pojawiła się w sąsiedztwie dwóch innych o tej samej tematyce, wypożyczonych ze wspomnianego wcześniej Muzeum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W ekspozycji znalazły się wszystkie dzieła pochodzące z kolekcji muzealnych znajdujących się w Polsce. W naszym kraju znajduje się ich niewiele, w sumie jest ich pięć. Oprócz wymienionych wcześniej prac znajdujących się Biłgoraju należy wspomnieć o portrecie Mikołaja Kopernika darowanego przez Stefana Knappa władzom miasta, później przekazanego do Liceum Ogólnokształcącego im. ONZ w Biłgoraju, gdzie można go podziwiać w reprezentacyjnej części holu I pietra w budynku przy 3 Maja.
Bezcennym elementem dopełniającym wymowę wystawy był jej katalog, do którego wstęp napisał historyk sztuki, syn Stefana Knappa, dr Ivan Knapp. W swojej próbie analizy pracy artystycznej ojca podkreślił jego stałą potrzebę poszukiwania swojego, niepowtarzalnego sposobu wyrazu artystycznych poszukiwań, przez co wymyka się kategoryzacji, szufladkowaniu, jak też determinującej roli biłgorajskiego świata w twórczości ojca. Ciekawym, i jakże bogatym, w informacje o autorze i jego twórczości uzupełnieniem materiału ikonograficznego katalogu prezentującego wybrane z wystawy zdjęcia z rodzinnych archiwów rodziny Knappów i dzieł autora, był tekst autorki wystawy, pani Mai Toczonej – Wal, który prezentuje obok znanych już faktów z życia Stefana Knappa i takie, które po raz pierwszy może poznać czytelnik, jak choćby godzinę urodzin artysty. Warto zdobyć katalog i przestudiować zawartość. Na wernisażu wystawy, na którym zgromadziło się wielu wielbicieli talentu biłgorajskiego artysty, mieszkańców miasta, którzy znali osobiście Knappa oraz przedstawicieli lokalnych władz na czele ze Starostą Biłgorajskim, rodzinę artysty reprezentował Paweł Sokołowski wraz z żoną. Dziękował szczególnie autorce wystawy, jak i dyrekcji muzeum za ogromny wysiłek i determinację w stworzeniu wystawy upamiętniającej setną rocznicę urodzin Stefana Knappa. Dla jego barwnej wypowiedzi o swoim krewnym warto było spotkać się w muzeum w ten szczególny dzień. Dodatkiem do zorganizowanej RODZINA STEFANA KNAPPA PODCZAS ODWIEDZIN W BIŁGORAJU W 2020r. Jedna z ulic w Biłgoraju nosi imię wielkiego artysty wiosna 7 DOBRO WSPÓLNE wystawy był konkurs plastyczny pt. Stefan Knapp 1921 – 2021, dedykowany uczniom szkół podstawowych i średnich. 23 października 2021 r. Biłgoraj odwiedziła wnuczka Stefana Knappa. Zwiedziła w towarzystwie Pawła Sokołowskiego i jego żony miasto, i oczywiście obejrzała wystawę poświęconą jej Ojcu w Muzeum Ziemi Biłgorajskiej w obecności jej autorki. Pokłosiem wystawy poświęconej biłgorajskiemu artyście jest również wydany przez Muzeum Ziemi Biłgorajskiej kalendarz na rok 2022, prezentujący wybrane z ekspozycji biłgorajskiej prace artysty. W ramach obchodów rocznicy urodzin artysty udało się zamontować powtórnie (zaginioną w czasie tworzenia ronda u zbiegu ulic Nadstawnej i Kościuszki) tabliczkę z nazwą ulicy dedykowaną Stefanowi Knappowi. Ulicą tą, przy której, co ciekawe, nie ma żadnego numeru, wędruje chyba najwięcej, oprócz oczywiście głównej ulicy miasta, mieszkańców Biłgoraja, gdyż jest jedną z ulic prowadzących na miejski targ. Codziennie też w czasie roku szkolnego zmierza nią wielu uczniów i ich rodziców Szkoły Podstawowej nr 5 im. ks. Jana Twardowskiego. Na koniec warto wspomnieć o trwających rozmowach Burmistrza Miasta z rodziną Stefana Knappa na temat umożliwienia zaprezentowania twórczości biłgorajskiego artysty w dostępnej dla każdego przestrzeni miasta, idei tak ważnej dla samego Stefana Knappa, którego murale zdobią budynki na kilku kontynentach, ale też np. w Toruniu, czy w Olsztynie. Dla naszego miasta, miejsca urodzin najbardziej znanego biłgorajanina na całym świecie, umieszczenie choćby elementu dzieła Knappa, byłoby zapewne spełnieniem jego woli, a dla nas mieszkańców, symbolem lokalnego patriotyzmu.
Autor:
ANDRZEJ CZACHAROWSKI Krajoznawca, przewodnik krajoznawczy, wiceprezes Biłgorajskiego Oddziału PTTK, regionalista, współtwórca szlaków turystycznych i ścieżek rowerowych, autor i współautor wielu książek o tematyce turystycznej i historycznej, nauczyciel, wicedyrektor Szkoły Podstawowej Nr 1 w Biłgoraju.
Żródło:
https://www.bck.lbl.pl/files/ck/file/tanew/2022/Tanew_wiosna_2022.pdf
No Responses